عنوان «پهلوی» و رضاشاه کبیر از کجا آمد؟

یادداشت/ حسن رحیم پور ازغدی
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با طرح این پرسش که عنوان «پهلوی» و رضاشاه کبیر ازکجا آمد؟ نوشت: در واقع رضا پهلوی، رضا پالانی بود. خود او تا وقتی انگلیسی‌ها او را بالا آوردند، اصلا کلمه پهلوی را نشنیده و معنای آن را نمی‌دانسته است.
کد خبر: ۴۴۳۶۰۸
تاریخ انتشار: ۰۲ اسفند ۱۳۹۹ - ۰۵:۱۰ - 20February 2021

 گروه فرهنگ و هنر دفاع‌پرس: حسن رحیم‌پور ازغدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در یادداشتی به مناسبت سوم اسفند، یکصدمین سالگرد کودتای انگلیسی ۱۲۹۹ و گماشتن دیکتاتور رضا پهلوی برایران، با طرح این پرسش که عنوان «پهلوی» و رضاشاه کبیر ازکجا آمد؟ نوشت: این «پهلوی»، ماجرا دارد. اینها ایلیاتی و از ایل پالانی درمنطقه سوادکوه بودند. درواقع، رضا پالانی بود. خود او تاوقتی انگلیسی‌ها اورا بالا آوردند، اصلا کلمه پهلوی را نشنیده و معنای آن را نمی‌دانسته است.

کلمه «پهلوی» را از سفیر انگلیس و از آلمانی‌ها، و هر یک به دلیلی، شنیده و این نام فامیلی، پیشنهاد آنها بوده است.

سفیر آلمان در خاطراتش نوشته هرتسفلد در ایران روزی با رضا شاه، از «پهلوی» می گوید. او می‌پرسد: پهلوی چیست و چه معنایی دارد؟ برایش توضیح می‌دهند که پهلوی، زبان فارسی قدیم قبل از فارسی دری بوده و بعدها به ساکنان خراسان به همین دلیل، «پهلوی» هم اطلاق شده، اما اینجا یک شباهت صوری ولفظی بهانه‌ای شد که از پالانی به پهلوانی و به پهلوی، نقل و انتقال! صورت بگیرد.

جالب است که بعدها آلمان هیتلری برای جذب رضاخان از اردوگاه انگلیس به اردوگاه آلمان، مقوله نژاد آریایی را با این رویکرد، مطرح کرد که مثلا با آلمان‌ها از یک نژادید و متحد شوید که البته ریشه علمی و تاریخی ندارد. خود آلمان‌ها هم درواقع، قبول نداشتند که ایرانیان هم از نژاد آریایی باشند. هیتلر ازدواج آلمانی‌های خالص! را با اقوام و نژادهای متعدد از جمله ایرانیان هم، ممنوع کرده بود بنابراین طرح نژاد آریایی، در یک دوره، محمل تبلیغاتی جهت نفوذ نازی‌ها در ایران و در رقابت با انگلستان شد اما در پروژه اصلی، کار، کار انگلیسی‌ها بود که بویژه درسال‌های پس از کودتا به بحث «آریایی و پهلوی» و... از منظر دیگری و در جهت ایدئولوژی‌سازی برای رژیم کودتا و اسلام‌ستیزی و قطع رابطه مردم ایران با فرهنگ قرآنی وزبان عربی با پوشش گفتمان "ایران باستانی" دامن زدند. مهم این بود که «رضاخان پالانی»، ناگهان «رضاشاه پهلوی» شد.

در هر صورت، طرح «ایران باستان» و نامگذاری «پهلوی»، ازسوی سفارت‌های غربی ومستشرقین مستعمراتی و کاملا سیاسی، طراحی شد. حتی وقتی هنگام صدور شناسنامه معلوم شد قبلا شخص دیگری این فامیل را انتخاب کرده و بنام محمود پهلوی، ثبت شده، رضاخان دستور داد نام این شخص باید تغییر کند و محمود پهلوی، تبدیل به محمود محمود شد که ظاهرا کارمند دولت بوده و جایی خواندم بی‌ربط با آن محمود محمود رمان‌نویس نیست.

یعنی نام‌های پالانی، پهلوانی، پهلونژاد، همه سیاسی و مورد حساسیت و کنترل حکومتی قرار گرفت زیرا تبدیل «پالانی» به «پهلوی»، جزئی از پروژه‌ی «ایدئولوژی‌سازی» انگلیس برای تئوریزه کردن «سلطنت جدید»، و لازم بود یک نسب نامه‌ی دروغین با جعل تاریخی دست و پا شود.